สื่อความรู้
รู้จักพยาธิใบไม้ตับ
พยาธิใบไม้ตับมาจากการกินปลาน้ำจืดที่ไม่สุก ป้องกันได้ด้วยการกินปลาที่สุกด้วยความร้อน
พยาธิใบไม้ตับคืออะไร
พยาธิใบไม้ตับเป็นพยาธิตัวเล็ก ๆ
มันอยู่ในท่อน้ำดีของตับ
ถ้าอยู่นานหลายปี ท่อน้ำดีจะอักเสบ
การอักเสบนาน ๆ อาจทำให้เกิดมะเร็งท่อน้ำดีได้
ติดได้อย่างไร
ติดจากการกินปลาน้ำจืดเกล็ดขาวที่ไม่สุก
เช่น ปลาตะเพียน ปลาขาวนา ปลาสร้อย ปลาซิว ปลากระสูบ
อาหารที่เสี่ยง คือ
- ก้อยปลา
- ลาบปลาดิบ พล่าปลาดิบ
- ปลาส้ม
- ปลาร้าดิบ และส้มตำใส่ปลาร้าดิบ
มะนาว มะขาม น้ำปลา เกลือ และน้ำปลาร้า ไม่ได้ทำให้ปลาสุก
ของเปรี้ยวและของเค็ม ฆ่าพยาธิไม่ได้
ต้องใช้ความร้อนเท่านั้น
ป้องกันอย่างไร
- กินปลาที่ต้ม นึ่ง ทอด หรือย่าง จนสุกทั่วทั้งตัว
- ปลาร้า ให้ต้มให้เดือดก่อนกิน
- ถ่ายอุจจาระในส้วมทุกครั้ง ไม่ถ่ายลงแหล่งน้ำ
- ไม่ชวนลูกหลานหรือเพื่อนกินปลาดิบ
การตรวจที่ รพ.สต.
ตรวจปัสสาวะ ใช้ดูว่า ตอนนี้มีพยาธิในตัวหรือไม่
อัลตราซาวด์ตับ ใช้ดูตับ ท่อน้ำดี และถุงน้ำดี
อัลตราซาวด์มองไม่เห็นตัวพยาธิ
แต่เห็นการเปลี่ยนแปลงของตับและท่อน้ำดี
ที่อาจเกิดจากพยาธิหรือโรคอื่นได้
ผลจากคอมพิวเตอร์เป็นผลเบื้องต้น
หมอผู้เชี่ยวชาญ (รังสีแพทย์) จะดูภาพซ้ำอีกครั้งเสมอ
ยาถ่ายพยาธิ
ยาถ่ายพยาธิใบไม้ตับ ชื่อ พราซิควอนเทล
ให้กินเมื่อเจ้าหน้าที่ตรวจพบว่ามีพยาธิเท่านั้น
ขนาดยาขึ้นกับน้ำหนักตัว เจ้าหน้าที่จะเป็นคนคำนวณให้
อย่าซื้อยากินเองทุกปี
กินยาแล้ว ถ้ากลับไปกินปลาดิบ ก็ติดพยาธิใหม่ได้อีก
เมื่อไรควรไปพบแพทย์ทันที
- ตัวเหลือง หรือตาเหลือง
- ปัสสาวะสีเข้มเหมือนน้ำชา
- อุจจาระสีซีด
- คันตามตัวมาก
- น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ